Chuyện nằm trong ký ức

Tháng Bảy 23, 2009 at 6:04 chiều 8 comments

Minh họa của Đỗ Đức

Phạm Ngọc Tiến

Tặng H và T…

Trong đời, đôi khi có những việc thoảng qua rồi nằm lặng vĩnh viễn trong sâu thẳm của ký ức mịt mùng. Một khuôn mặt người, một hoàn cảnh trắc trở éo le mà ta lâm vào, hoặc cả một mối tình câm lặng chết rụi. Như đêm dài thăm thẳm, chợt bình minh thức dậy, cái ký ức mịt mùng kia chợt bừng sống trả lại cho ta vẹn nguyên những gì ta từng có, từng sống, để rồi buộc ta phải dày vò ân hận, tiếc nuối hoặc vui mừng hoan hỉ. Chiều kích nào, thái cực nào cũng khiến ta xốn xang tâm trạng. Thì đây chiều nay…


Quán bia hơi đông nghẹt người tải theo rừng âm thanh hỗn loạn. Những dãy bàn ken sít, tua tủa tay người khua khoắng vung vít, những cốc bia trào bọt giơ lên, đặt xuống, hào phóng chạm nhau lách cách. Tôi ngồi một mình, nhấm nháp tận hưởng nỗi cô đơn của mình. Chợt mặt tôi rát bỏng. Một ánh nhìn trần trụi tuồng như được phóng thẳng không cần che đậy, gìn giữ. Phản ứng phòng vệ tức thì của tôi là chấp nhận luồng nhìn rát bỏng ấy. Chỉ kịp nhận ra đó là một cái nhìn săm soi không tâm trạng của một gã đàn ông râu rậm rì, dáng vóc phong trần, tôi đã lạnh ngắt người và cứng lại toàn thân. Khuôn mặt kia hoàn toàn xa lạ, thoắt đã như tạc sẵn từ bao giờ, nằm đông sệt trong ký ức tôi và đột ngột oà dậy, rõ từng đường nét. Đúng là gã, không thể có sự nhầm lẫn nào. Gã! Đúng là gã của ngót ba chục năm về trước.

***

Năm 1974. Đại đội pháo cao xạ 57 ly của tôi nằm ngay trên một quả đồi sát nhà máy chế biến mủ cao su thị trấn Lộc ninh. Thị trấn giải phóng này nằm gọn trong một thung lũng, nhà dân san sát. Nhiệm vụ của chúng tôi là bảo vệ thị trấn và sân bay Lộc ninh. Bấy giờ vừa hết mùa mưa, hàng ngày chúng tôi liên tục trực chiến và thi thoảng phải đánh trả những đợt oanh kích của lũ A37 và F5E của không quân Sài gòn. Chỉ đến chiều tối, khi chạng vạng hoàng hôn, một ngày của lũ lính pháo chúng tôi mới thực sự bắt đầu. Đám ào xuống tháp nước tắm táp kỳ cọ, đám đột kích vào rừng le kề cận kiếm măng, rau và hy vọng lùng được con thú khả dĩ nào đó kể từ chuột, dũi hắt lên. Tươm tất hơn là cánh lính được phép vào thị trấn chỉ để gom góp nhau mua bịch trà Blao và gói thuốc cuốn, hoạ hoằn mới dám sài sang tậu hẳn bao Rubi quân tiếp vụ “chân duỗi chân co”. Lác đác trên đồi, dân vào dựng lều làm rẫy, chủ yếu trồng củ mì( sắn). Đáng kể, ngay sát trận địa có một ngôi nhà được làm có lẽ từ rất lâu. Nhà lợp tôn cẩn thận, không như những chiếc lều rẫy lợp gianh cỏ tạm bợ. Nhà chỉ có hai bố con. Người bố, một ông già nhỏ choắt, đầu bé, quần áo xộc xệch, luôn sùm sụp chiếc mũ vành tròn của lính địa phương quân. Giữa thân mũ kẻ đậm dòng chữ “ Phận anh nghèo”. Chúng tôi gọi tên ông già vắng mặt bằng chính dòng chữ bông lơn ấy. Khác hẳn với bố, cô con gái đang tuổi thanh xuân, ăn diện, đẹp lộng lẫy theo như đánh giá của đám lính có vợ, còn chúng tôi, một lũ choai choai, chưa biết cầm tay đàn bà, mít đặc biết chi mà bình phẩm. Còn trẻ nhưng cô gái đã có chồng là trung sĩ nhất biệt động phía quân đội Sài Gòn, nghe nói tử trận dạo bẩy hai ngay tại chiến trường Lộc ninh này. Cũng không ai biết tên cô gái, chỉ thấy ông già đầu bé gọi con là Út. Lính tráng đại đội tôi đa phần là lính trẻ Hà nội, chân ướt chân ráo vừa từ miền Bắc vào, nhìn cái gì cũng lạ lẫm. Khoản quan hệ dân vận, phần vì thiếu kinh nghiệm, phần vì kỷ luật chiến trường của một đơn vị cao xạ chiến đấu có khí nghiêm cứng, nên hầu như cánh lính trẻ chúng tôi không quen biết bất cứ một ai ngoài đại đội. Bố con cô Út luôn tỏ ra ngần ngại chúng tôi nên dù sát sạt nhau, chưa bao giờ họ có thái độ thân thiết, thậm chí tôi ngờ rằng vì cái chết của tay biệt động quân kia, họ còn thâm thù chúng tôi là đằng khác. Bằng chứng lớn nhất là tấm biển cắm ở rẫy mì, ngay rìa trận địa, viết nghuệch ngoạc dòng chữ bằng sơn trên tấm bìa các tông: “Gia đình tôi nghèo đói trông vào rẫy mì này, xin các chú giải phóng đừng lấy”. Dòng chữ quá là trêu ngươi, làm tổn thương lòng tự trọng của chúng tôi. Chả gì chúng tôi cũng là lính, lại là lính nội thành Hà nội, chẳng giầu có nhưng dứt khoát không thiếu thốn, ba lô thằng nào thằng nấy, chật cứng đồ ăn thức uống dự phòng. Thêm nữa, lính pháo hành quân bằng cơ giới, mang vác được đủ thứ, lại rơi vào thời điểm đường mòn chiến lược thông một lèo từ hậu tuyến vào, thèm khát gì ba cái thứ củ nhăng nhít, ăn vào lòng ruột nóng như hơ lửa kia. Không cần bàn cũng biết chúng tôi phẫn nộ đến mức nào, nhưng hệt như có phép thần, tấm biển bị hạ xuống quăng đi, chỉ lát sau đã lại mọc lên ở một vị trí khác vẫn trong tầm quan sát. Đích thân đại đội trưởng vào nhà ông già đầu bé đề nghị vứt bỏ tấm biển thì được chủ nhân trả lời nhũn nhặn:

-Biết mấy chú đàng hoàng nhưng đâu phải có mình đơn vị mấy chú. Bữa trước, mấy cha trong cứ tăng gia thuận tay vạt hẳn của tôi nửa rẫy. Cẩn thận vẫn hơn chú à. Với lại mấy chữ này đâu có phạm gì vào Cách mạng.

Đại đội trưởng đuối lý đành rút lui, trút hậm hực lên đầu chúng tôi bằng một câu xanh rờn:

-Tụi bay, đứa nào chàng màng đến một gốc mì, đừng trách tao ác.

Việc rồi cũng qua, đánh nhau túi bụi, thì giờ đâu mà để ý đến cái chuyện cỏn con ấy. Tuy nhiên lòng chúng tôi khôn nguôi khó chịu cả hai bố con vì tấm biển thù địch kia. Ngày ngày cô Út hai buổi vào thị trấn đi chợ, buộc phải đi vòng không dám men rìa trận địa để tắt xuống đường lớn, chủ yếu là để tránh những ánh nhìn thiếu thiện cảm của tất cả chúng tôi.

Rồi một việc xảy ra làm chúng tôi quá đỗi bất ngờ. Cô Út có người yêu. Đang tuổi xuân xanh, chuyện chồng vợ của người đàn bà chết chồng đâu có gì trầm trọng đến mức ngạc nhiên. Nhưng không, lũ chúng tôi không thôi bàn tán xầm xì vì cái nhẽ, kẻ lọt vào mắt xanh của cô Út, oái ăm lại là một gã lính quân ta, không biết chui từ đơn vị vị nào lọt đến căn nhà mái tôn. Cứ nhìn thấy bóng quân phục xanh thậm thụt lủi vào nhà giữa ban ngày, ban mặt là máu chúng tôi sôi lên. Điệu bộ kia, con người ấy, dứt khoát không thể gọi là minh bạch được. Cô Út từ ngày có gã lính trở nên e ấp và bắt đầu có những biểu hiện mang tính thiện cảm với cánh lính đại đội. Chính tôi, có lần đi qua nhà, chạm mặt cô đã bất ngờ được tặng một nụ cười tươi tắn kèm lời mời vô nhà uống nước khiến tôi phải bối rối. Tất nhiên sự tổn thương vì dòng chữ kia trong tôi còn nguyên, nên tôi đáp lại thịnh tình ấy bằng một cử chỉ lạnh lùng, đúng với mức độ sứt mẻ lòng tự trọng. Ông già đầu bé từ ngày có gã lính xuất hiện đâm ra phởn phơ. Mỗi khi gã kia đến, ông vẫn sùm sụp chiếc mũ định mệnh nhưng thay vì ngậm cuốn sâu kèn thuốc rê ngún khói ướt nhẹp, bây giờ mép ông vắt vẻo điếu thuốc thơm một cách đầy viên mãn. Cứ gã kia đến là ông già đầu bé lần xuống thị trấn tìm bạn nhậu. Cả đại đội như phát cuồng vì mật độ những lần đến tình tự của gã lính lạ ngày một dày lên. Thậm chí có lần cánh lính gác trận địa còn phát hiện ra gã dám ngủ lại qua đêm tại đấy. Thế này thì quá quắt thật, nhưng chúng tôi cũng chẳng biết làm gì, vì gã có xâm phạm đến trận địa của chúng tôi đâu. Có lẽ gã biết phạm vi khu vực dân thuộc quyền của cánh an ninh thị trấn nên đôi khi gã chẳng mấy giữ gìn, đi lại ngang nhiên như thể gã đã chính thức thế chân tay trung sĩ nhất yểu số. Chúng tôi cú lắm, không quá nặng nề về chuyện ta địch nhưng lính tráng bỏ đơn vị đi thế kia, chắc là ngữ chẳng ra gì. Thêm nữa, cái ý nghĩ ghen tức này là có thực, mình ngày nào cũng căng thẳng phơi nắng, dầm sương trên mâm pháo còn gã nhởn nhơ hưởng lạc, thật chẳng công bằng. Đến một hôm vào phiên tôi gác đêm, gã lính lại mò đến. Hôm đó trời xui đất khiến thế nào, hồi chiều chúng tôi bị chần cả một dây bom A37 sát sạt trận địa, không ai trầy da, tróc vẩy nhưng tai ù đặc vì sức ép gần, nhân chuyện này khẩu đội nào cũng làm một cuộc liên hoan nho nhỏ mừng phúc của mình dầy nên thoát nạn. Trà lá quá cữ, khối kẻ tham lam sùng sục vì không ngủ được, thành thử cái việc gã lính thậm thụt kia trở thành quá đà, không thể tha thứ. Mấy thằng mất ngủ, mắt kè kè đỏ như mắt cá, chụm đầu bàn bạc. Đang phiên gác nhưng tôi cũng hăng hái không kém. Bàn đi tính lại, chúng tôi quyết định phải tống khứ bằng được gã cho đỡ chướng tai gai mắt. Dạo đó tội quan hệ trai gái không phép là trọng tội, đằng này lại là thứ quan hệ với vợ lính phía bên kia, cứ bắt được quả tang ăn nằm với nhau thì con giời có mà mọc thêm tá lưỡi cũng đừng hòng chối thoát. Thống nhất phương án xong, Thắng ngọng được cử vào trinh sát. Thắng vào chỉ một tẹo đã lộn ra ngay, đầu gật lia lịa, tay chỉ trỏ loạn xạ, miệng ríu lại, ạo ạo:

– Úng ó ủ ới au. Ận anh èo i ồi. (Chúng nó ngủ với nhau. “Phận anh nghèo” đi rồi.).

Gọi Thắng ngọng vì hắn bị tật co lưỡi, không nói được phụ âm, thành thử cái gì hắn cũng quy tuốt ra nguyên âm, nghe nhiều thành quen, không còn khó hiểu và buồn cười như dạo đầu. Có lần cả đại đội dở mếu dở cười khi Thắng ngọng đi trinh sát nhà bếp về. Hắn cười toe toét tiết lộ: “Ôm ay ươm ắm, ôm à ịt… (hôm nay tươm lắm tôm và thịt)”. Lần này thông điệp của Thắng ngọng khá đầy đủ. Ông già đầu bé thành lệ ngủ luôn dưới quán nhậu khi biết gã lính đến ngủ đêm. Tôi và Thành y tá đại đội nhà ở phố Tạ Hiện, vốn là hai thằng có máu liều được đảm nhiệm việc giải quyết khâu cuối. Lúc men vào đến nơi, tôi khững lại, láo thế không biết, ngủ lậu còn dám để đèn. Ngọn đèn ắc quy đã bị che vải vẫn nhờ nhờ sáng, đủ để tôi nhìn rõ hai người đang ôm lấy nhau ngủ ngon lành. Thậm chí tôi còn nhìn thấy khoé môi cô Út hơi nhếch lên khiến khuôn mặt cô thơ dại như một đứa trẻ. Một thoáng ngần ngại, tôi thở dài quay sang Thành dò hỏi. Hình như Thành cũng đang lừng khừng như tôi nên hắn nói khẽ:

-Còn nguyên quần áo…

Tôi thấy nhụt hết khí thế thế phừng phừng ban nãy, chưa biết tính thế nào thì gã lính đã thức giấc, phản ứng rất nhanh, vùng dậy, tung người khỏi giường lao vào tôi. Chủ động hơn, nhưng tôi vẫn bị lĩnh đủ một cú đá vào bụng dưới đau đến tê dại, điên máu tôi ấn hẳn nòng khẩu AK vào giữa ức gã dúi mạnh, sau đó quật hắn ngã xuống giường:

-Hủ hoá, ngồi im!

Gã lính lồi mắt nhìn, chợt hiểu ra, mắt vằn lên, tức tối, còn cô Út sợ hãi luýnh quýnh, tay cứ vân vi lọn tóc, nước mắt đã nhấp nhánh ứ tràn. Từ trận địa, đám lính mất ngủ đồng mưu nhất loạt ùa vào. Gã lính hực lên như một con thú, không kiềm chế nổi lại chồm dậy, húc vào người tôi, miệng thốt ra căm hờn:

-Chúng mày, đồ khốn…

Chúng tôi dong gã về trận địa. Gã từng là lính chiến của một đơn vị bộ binh nức tiếng toàn miền, nay đã bỏ đơn vị thành dân “ tụt tạt”.* Ngay sáng hôm sau, tôi và Thành được giao nhiệm vụ giải gã về cảnh vệ sư đoàn. Đó là một phần thưởng cho hai đứa lập công được tung tẩy đi ra ngoài. Đường lên sư đoàn bộ khá xa, vào tít tận làng 10, ngót dăm, bẩy cây số nhưng bực tức của tôi lâu nay được giải toả nên đoạn đường kia chả mấy bõ bèn. Gã tên là Thái, cũng dân Hà nội mới đau, nhà ngay quãng Cửa nam. Loại lính chiến như gã, nếu không vì cú này đáng mấy bậc đàn anh của tôi. Gã vào chiến trường từ đầu bẩy mươi, trận mạc chắc chắn trải nhiều, chẳng hiểu nông nỗi gì mà ra cảnh ngộ bây giờ. Không ngờ Thái biết rất rõ chúng tôi, gã không có vẻ sợ sệt, nói rủ rỉ như tâm sự, đại loại cùng đồng hương Hà nội, nên thả gã ra, có đưa lên đấy, cùng lắm gã chỉ bị trả về đơn vị cũ, chứ gã có tội gì đâu. Thú thực, với quãng đường dài như thế, cả tôi và Thành đều nao núng trước những giãi bày của gã. Tôi chưa một lần yêu nên không hiểu lắm khi gã bảo gã yêu thật lòng, đấy là tình yêu của gã, không một ai lại đi ngăn cấm tình yêu cả. Lời lẽ của gã chân thành, lại cộng thêm sự từng trải của một gã lính chiến thâm niên, tất nhiên cả tình cảm đồng hương cộng vào, khiến tôi và Thành phải hội ý vì dao động. Lẽ ra chúng tôi đã liều thả gã nếu như gần đến làng 10, gã không bất chợt nổi điên, khiến tôi lại chạnh lòng nghĩ về hành tung của gã ở nhà cô Út. Gã gầm lên chửi bới tôi và Thành thậm tệ. Tôi bập bõm nhớ câu được câu chăng của gã:

-Để xem chúng mày có giữ nổi gáo để vác được mặt về Hà Nội không. Mấy thằng oắt con, tao vào sinh ra tử ở đây thì chúng mày còn chưa biết ngửi cứt khói… Tao thề ông trời có mắt cho tao được gặp lại chúng mày ở đất thánh…

Tôi bật cười vì kiểu chửi ngồ ngộ của gã. Trong sự thích thú có một chút thoả mãn ganh ghét, chúng tôi giao gã cho cảnh vệ sư đoàn theo đúng phận sự.

Sau hôm đó không thấy gã còn lai vãng về nữa. Cô Út rất ít khi ra khỏi nhà. Nghe nói đận ấy cô bị ốm liệt giường. Ông già đầu bé lại ngậm sâu kèn thuốc rê ngày ngày làm rẫy. Đại đội tôi cũng được lệnh hành quân theo hướng chiến dịch giải phóng Phước long, mở màn cho Tổng tiến công 1975. Miền Nam giải phóng, chúng tôi như đàn chim sổ lồng bay nhảy khắp nơi, đứa về nhà, đứa đi học, đi làm… không còn dịp cho chúng tôi trở về mảnh đất Lộc Ninh ấy nữa. Câu chuyện về bố con cô Út và gã “tụt tạt” chỉ là những gì thoảng qua, nằm vùi sâu trong bộn bề ký ức đời lính. Với riêng tôi nó bị lấp nhoà và hoàn toàn quên lãng.

***

Đúng là gã! Cả người tôi đùng đùng như lên cơn sốt, chớm đông nhưng mồ hôi vẫn túa ra đầm đìa. Ngần ấy năm sao khuôn mặt gã vẫn không mấy thay đổi và tại sao tôi tịnh không một lần nhớ lại câu chuyện của gã dù loại người như tôi sống có lẽ chỉ hợp với ký ức. Không nhớ, để bây giờ nó ùa sống lại, mãnh liệt cào móng vuốt cấu xé trái tim tôi. Ba chục năm trường…từ anh lính trơn trở về, lăn lộn bươn chải đủ nghề để rồi cuối cùng thành một nhà văn kém cỏi, bất đắc dĩ, gần chót đời người chưa làm nên một cái gì ra hồn. Còn gã, vẫn luồng nhìn rát bỏng, có lẽ gã đã nhận ra tôi, gã làm gì, cuộc sống của gã sau cái đêm khắc nghiệt ấy ra sao? Tôi nghẹt thở vì ý nghĩ vừa ập đến. Cô Út sẽ thế nào, gã có trở về lại được với cô không? Tôi đã giết chết một tình yêu, tôi chứ không phải ai khác đã chia lìa hạnh phúc của họ.

Gã nhận ra tôi, không nhận ra, hay không thèm thanh toán món nợ quá khứ? Tôi không còn đủ can đảm để đương đầu với luồng nhìn của gã. Cả đời cố sức nhìn thẳng để sống, để hy vọng thành người, bây giờ tôi nhục nhã cúi đầu. Bẽ bàng, thui thủi, mệt mỏi, cô độc, tôi cum cúp lê chân lặng lẽ rời khỏi quán bia như một cuộc chạy trốn. Không trốn được đâu, khi lỗi lầm kia không còn được cơ hội tha thứ!

Không phải lỗi lầm, đó thực sự là một tội ác! Nhưng biết làm sao được, bởi khi đó tôi đang còn quá trẻ, đầy mê dại và bồng bột./.

* Tụt tạt: Lính đào ngũ, sống lang thang.

PNT

Advertisements

Entry filed under: Truyện ngắn.

Chuyện làng Nhô ( Phần 4) Tiếng gọi

8 phản hồi Add your own

  • 1. Hà Tĩnh  |  Tháng Một 22, 2010 lúc 6:07 chiều

    e thích truyện này. Cảm giác bao trùm là bởi rất tự nhiên, hình như tác giả không viết văn, không phải tìm câu, tìm chữ, dựng chi tiết gì hết mà tác giả bộc bạch một tâm trạng, kể một câu chuyện rất tự nhiên, rất thật….

    Phản hồi
  • 2. Phạm Ngọc Tiến  |  Tháng Một 22, 2010 lúc 7:33 chiều

    “…tác giả bộc bạch một tâm trạng, kể một câu chuyện rất tự nhiên, rất thật…”
    Đọc cái còm ngắn ngủi này chợt nghĩ, nếu không có những độc giả thế này thì….

    Phản hồi
    • 3. Hà Tĩnh  |  Tháng Một 23, 2010 lúc 9:20 sáng

      khi đọc truyện này, e không nghĩ là đang đọc truyện, mà có khi đang đối thoại với chính mình. Đây là tâm trạng của mỗi cá nhân mà e tin là ai cũng có, có để biết sống tử tế hơn- nói một cách nôm na là như thế.

      Phản hồi
      • 4. Phạm Ngọc Tiến  |  Tháng Một 23, 2010 lúc 10:24 sáng

        Vậy thì ổn rồi. Người viết được an ủi.

        Phản hồi
        • 5. Hà Tĩnh  |  Tháng Một 23, 2010 lúc 3:04 chiều

          hi hi em nghĩ ban đầu các anh lính bị thành kiến, và sau đó là lòng kiêu hãnh bị động chạm. Bởi thành kiến người ta không còn cảm thông, không muốn lắng nghe..và thế là số phận của mấy con người thực ra là vô tội, cần được chia sẻ….
          E nghĩ chẳng riêng gì “Tôi” đã cũng các bạn mình gây ra những nôi đau cho những người khác vì “tôi trẻ, tôi bồng bột” như lời biện minh..mà trong mỗi con người khi có định kiến, khi để cái tôi quá lớn thì đều có thể phạm những lỗi như thế…Điều may mắn là Tôi đã biết sám hối, biết xấu hổ…

          Phản hồi
        • 6. Phạm Ngọc Tiến  |  Tháng Một 23, 2010 lúc 4:17 chiều

          Đúng thế biết sòng phẳng với quá khứ mới sống tiếp thanh thản được. Một con người cũng như một dân tộc không dám nhìn sai lầm quá khứ thì không thể tránh khỏi bất hạnh.

          Phản hồi
  • 7. Dong  |  Tháng Một 23, 2010 lúc 1:04 sáng

    Sám hối.

    Phản hồi
    • 8. Phạm Ngọc Tiến  |  Tháng Một 23, 2010 lúc 3:32 sáng

      Không biết sám hối không sống được chứ đừng nói là viết Dong à.

      Phản hồi

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Tháng Bảy 2009
H B T N S B C
    Th8 »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

CHÀO KHÁCH

free counters

%d bloggers like this: