Nguyên quán – kỳ 2

Tháng Bảy 24, 2009 at 8:24 sáng 8 comments

Bao giờ thì y rũ bỏ được bổn phận với ngôi nhà vô hồn này.

Lập tức ánh mắt nghiêm khắc của mẹ y vụt loé: “Mày nói gì đấy, Cách?”.

Người y run lên: “Giữ mãi cái nhà này làm gì, hả mẹ?”.

Tiếng mẹ y tức tưởi: “Trời ơi, thằng Cách? Tao đã cho mày tất cả. Vợ con, sự nghiệp, tiền bạc. Cả cuộc đời tao nữa. Tất cả chỉ để xác lập chủ quyền của mày trên mảnh đất này. Mày định rũ bỏ ngôi nhà đấy ư? Tổ tiên của mày đấy. Cuộc đời của mẹ mày đấy. Cách

Y sợ hãi tắt đèn. Đêm đặc quánh.

 Cứ thế y cập quạng từng bước một trong cái bể đen kịt của ký ức.

Y đã sống trọn tuổi thơ của mình trong ngôi nhà này.

Năm lên chín tuổi, mới tạm cứng cáp, mẹ đã buộc y về ở hẳn làng. Từ xa, mẹ dõi theo và điều khiển từng bước đi chập chững của y.

Năm y mười bảy tuổi, mẹ ép y vào học bằng được ở trường nông nghiệp, dù chưa bao giờ y thích nghề ấy.

Ra trường, cũng chính mẹ y lo toan vị trí, việc làm cho y.

Năm hai mươi nhăm tuổi, mẹ lấy cho y một cô vợ xinh xắn và ngoan ngoãn vâng lời mẹ còn hơn cả y. Thành thử cả chuỗi đời ba nhăm tuổi của y đều do một tay mẹ sắp đặt.

Duy nhất có một lần y vượt ra ngoài sự kiềm tỏa của mẹ. Chuyện ấy gây bao nhiêu sóng gió và hết sức đau buồn.

Đó là vào năm y tốt nghiệp đại học. Y xếnh xáng về làng trong nỗi hoan hỉ của mẹ. Thằng Cách đỗ đạt vinh quy, ước vọng của bà được toại nguyện. Y về làng.

Chưa hề cầm cày, cầm cuốc một ngày, song dịp ấy y thao thao về ti tỉ thứ cây giống.

Y phiễu phão hàng tiếng đồng hồ về triển vọng của hợp tác hóa, về quy mô toàn quốc của mặt trận nông nghiệp.

Cả làng há hốc mồm nghe y phán. Xưa nay, làm là làm, dân tình cứ chúi mắt hết chiêm lại đến mùa chứ có bao giờ biết đến những việc to tát, trọng đại thế kia.

Giỏi, giỏi, kỹ sư nông nghiệp, oách lắm đấy. Cả huyện này, lớn thế mà cũng chỉ có vài mống kỹ sư ở tít trên cơ quan huyện.

Giỏi! Đừng có đùa với thằng Cách. Rút cục y cũng thấy khoai khoái. Trong lâng lâng của cơn say thành đạt, y xăng xái hứa giúp làng về khoản tri thức khoa học kỹ thuật.

Đận ấy y có nhân giúp thành công tổ thí nghiệm của hợp tác xã khoản bèo hoa dâu thật. Và cũng vì vụ “bèo bọt” này mà y gây nên chuyện.

Trong nhóm làm bèo có cô Đua xinh nhất làng Kình. Con gái làng Kình xưa nay có lẽ tại ăn nước giếng làng, nên da dẻ đều ngăm ngăm hoặc đen nhẻm cả.

Cô Đua thì khác. Da tuy bánh mật, nhưng căng giòn đầy sức sống. Lưng ong, mình trắm. Đã thế mắt còn long lanh sáng, răng lại đều tăm tắp và tóc thì dài mượt, đen đến nhức cả mắt. Tóm lại là Đua đẹp.

Trai tài gái sắc gặp nhau, âu cũng là lẽ thường tự cổ chí kim, có cái gì mà ồn ã. Hai người yêu nhau đấy, thắm thiết nữa là đằng khác, chết ai đâu.

Y nhầm. Bởi nếu Đua là người khác không sao, có lẽ đã thành duyên, đằng này Đua chính là cái Tĩn em gái Thịnh, chủ tịch xã bây giờ và là con của cựu chủ tịch Vịnh ngày trước.

Chuyện này hơi lòng vòng một chút. Ông cựu chủ tịch Vịnh lại chính là vị cốt cán năm xưa, người được giao đóng cọc tre vào mả ông y hồi cải cách ruộng đất. Oan gia thế.

Lúc ấy, Thịnh, bạn y, đang ở chiến trường. Ông Vịnh xem có ý hài lòng. Bằng cứ là ông ấy lờ tịt.

Thú thật, y không phải là không biết được mối quan hệ rắc rối ấy.

Cái Tĩn, y lạ gì. Nó kém y và thằng Thịnh anh nó có hai tuổi.

Y chả chơi mãi với nó hồi còn bé đấy sao. Song có yêu mới biết. Bố ai lúc yêu mà nói thánh được.

Y bập vào cái Đua nhanh lắm. Say tít, khổ, từ bé đến giờ, kể cả hồi ở trường đại học, mẹ y kèm từng bước có bao giờ y được rảnh rang để mà yêu với iếc.

Mùi vị tình yêu, y biết, chẳng qua cũng là do hít được ở dăm quyển sách ba xu nhạt phèo. Thế nên chết là phải.

Công bằng mà nói, hồi ở trường, khối cô sạch sẽ đáo để đánh mắt với y. Mẽ ngoài, trông y cũng khá, cao ráo, trắng trẻo. Nhưng mẹ y cấm tiệt: “Thằng Cách. Học đã con. Xong, cho mày thoải mái!”.

Thì bây giờ thoải mái, học xong rồi còn gì. Hai đứa dính khít với nhau như hình với bóng. Say lắm, y thề non, hẹn biển với Đua.

Yêu mà lỵ. Xưa nay từ thằng Sở Khanh đại bợm đến gã dân quê mít đặc, ai yêu mà chả thề với thốt.

Lời y gió chưa kịp bay thì chuyện vỡ lở. Mẹ cấp tốc gọi y ra thành phố. Trận ấy y lãnh đủ.

Đã bảo có bao giờ y dám cãi lời mẹ. Kết cục, mối tình của y tan vỡ như bao mối tình cùng loại. Cũng chẳng sao, thời hiện đại mà.

Có điều Đua từ đấy sống lặng lẽ. Đến tận bây giờ trở thành người quá lứa, cô vẫn quyết ở vậy, không chịu lấy chồng.

Lại nói về bố con ông Vịnh. Trong kháng chiến ông Vịnh hoạt động du kích. Hồi cải cách là cốt cán tích cực. Chính tay ông đã bắn gục hai địa chủ có nợ máu.

Đợt sửa sai ông bị chung chiêng một dạo, song vẫn trụ vững được ở cương vị chủ tịch. Ông làm chủ tịch xã một lèo đến hai chục năm. Làm lâu thế uy tín chẳng phải kể, buộc phải nghỉ vì ông đã quá già.

Chức chủ tịch qua hai, ba tay người khác, sau lại về với Thịnh. Bố con ông Vịnh làm chủ tịch, song sống chẳng hơn gì dân thường.

Nơi khác xem, chức vụ ấy đừng có đùa, bẫm phải biết. Dân làng Kình sống với nhau chủ yếu bằng tình nên phần vật chất bị xem nhẹ. Bởi vậy căn nhà gỗ của bố con ông, các cụ để lại từ xưa vẫn y nguyên.

Còn Thịnh, hết cấp hai đi bộ đội. Tham gia chiến dịch bảy nhăm bị thương, về làng được bổ ngay làm xã đội. Sau vài khoá, trúng chủ tịch, cứ thế làm miết.

Cô Đua sau cú biệt tích không lời từ biệt của y, tuy có hận, song nghiến răng chịu đựng.

Mãi nửa năm sau y mới mò về làng, có nhắn nhủ Đua để tạ lỗi, nhưng không gặp được. Đua tránh. Thế lại hay, gặp gỡ mà làm gì, sầu thêm. Từ bấy đến nay đã hơn chục năm, cô vẫn tránh mặt.

Y cũng có hối hận, nhưng ích gì nữa. Tội ấy chắc chỉ có trời biết. Y đành lòng tuân theo số phận.

Sau mối tình tày đình của con trai, mẹ y nung nấu quyết tâm chọn cho y một cô vợ. Đấy là chuyện hệ trọng nên cần phải kỹ. Bởi vậy từ lúc manh nha đến khi y com lê, com táo ôm hoa, mất đúng ba năm ròng.

Vợ y cũng con nhà ngụ cư ở Hà Nội. Chọn thế để trừ việc suy bì tông, giống. Đã chủ ý, nên mẹ y tìm người khoẻ mạnh, xốc vác. Tuổi vợ chồng y xêm xêm hơn kém nhau chẳng bao nhiêu.

Khôn đấy, rước trẻ ranh về nhõng nhẽo, quá là mang họa, không khéo mẹ con lại chia lìa, nhà cửa tan nát chẳng bỡn. Được cái vợ y ngoan. Tuổi thế so với y có khí cứng, nhưng bù lại mẽ ngoài cũng kha khá. Thế là được.

Hôm ra mắt lần đầu, y biết phận nên gật phắt. Mẹ y hài lòng lắm.

Cốt chiều ý mẹ, chứ còn tâm tưởng y vẫn hướng về Đua. Thực đấy, chứ không phải lãng mạn. Mà thôi dẹp, y làm sao cưỡng lại được ý định của mẹ. Từ ngày có vợ, y đâm lép vế tợn.

Trước đây một mình, tiếng là mẹ y hà khắc, song bà chỉ quản về đường lối tinh thần, còn tiền bạc lại thả cho y rủng roẻng.

Mấy chị y lấy chồng xa cả, nên không có chuyện suy bì, kèn cựa, mọi thứ y đều được thoả mãn. Vợ vào, y bị quản chặt về vật chất.

Vợ y vốn con nhà nghèo, vất vả, nên quý trọng đồng tiền. Bởi vậy cô ta vun vén hết sức. Đầu tiên y cũng khó chịu, sau quen. Y tặc lưỡi mặc kệ. Đời phải thế.

Ở trên đã nói, mẹ y lăn lộn nhiều nghề. Chả biết lưng vốn thế nào, ky cóp mãi mà tậu được cả cửa hàng ở mặt phố.

Lúc y đã trưởng thành, mẹ y chuyển sang nghề bán buôn ngũ cốc. Nghề ấy thời nào cũng đắc dụng. Vua chúa đến cùng dân thì cũng nhất loạt phải trọng món ấy cả.

Vợ y hồi chưa lấy chồng làm nhân viên tạp vụ ở cơ quan xây dựng. Sau bỏ hẳn ở nhà phụ cửa hàng. Biết tính mẹ chồng, lại chịu khó vâng dạ, nên vợ y rất được tin dùng. Nhất là sau khi vợ chồng y sinh con trai thì địa vị cô ta lên cao trông thấy.

Tuy chưa được quản hẳn về tiền bạc, nhưng vợ y đã có dấn vốn riêng làm của ăn, của để.

Chả lâu la gì y phát hiện bản tính của vợ. Người chẳng đến nỗi mà tham. Chuyện này làm y nẫu ruột lắm.

Vợ y có đam mê gửi tiền tiết kiệm. Mê kinh. Quyển sổ gửi tiền bao giờ cũng kè kè dưới gối. Y dư dật đồng nào đều bị vợ thôn tính, để rồi tất tần tật cuốn vào cái hồ lô không đáy ấy.

Ham lãi, vụ tín dụng vừa rồi, vợ y mất trắng, tiếc của, điên dại đến cả tháng trời.

Ngẫm cho cùng, đời người ai chẳng có một say mê nhất định. Ví như mẹ y chẳng hạn. bà bao giờ mỗi đêm chả hi hóp cái túi vải đeo trong người. Đã thành lệ, khi ngủ, bà lại tháo nó ra, lần lần rất lâu tấm chứng minh thư, rồi sờ nắn kỹ càng từng đồng vàng chẳng biết bà tích cóp được từ hồi nào.

Đấy, ai không có đam mê ắt là kẻ bất hạnh. Thế thì y bất hạnh, bởi y chẳng có một đam mê rõ rệt nào cả. Cũng hợp lý, từ tấm bé mẹ đã lo lắng cho y tất cả.

Ngót chục năm có vợ, y vẫn mù mờ về khái niệm hạnh phúc.

Chả biết vợ y thế nào, còn y không phân định nổi tình cảm của mình. Nhưng không hẳn là chán nản. Y vẫn sống hết mình với vợ.

Có thể cộng thêm vào đấy là nỗi sợ. Nói thêm chuyện này. Ngoài việc vun vén tiền nong, vợ y trong lĩnh vực tình cảm cũng nhiều khi làm y điên đảo.

Nội một chuyện ghen cũng đủ chết. Biết chuyện cô Đua, nhiều năm sau vợ y vẫn còn hậm hực, nhất là khi đã tường tên tỏ mặt.

Chả thế mỗi lần mẹ y giục y về quê vì một việc gì đấylà vợ y phản ứng ra mặt. Có lần không kìm được, vợ y vỗ tuột:“Bà già lẩm cẩm. Quê với kiếc. Quên mẹ nó đi. Rách việc!”.

Lại có lần độp thẳng thừng: “Này anh, đất đai, nhà cửa ở quê bán có được giá không? Rồi cũng phải liều liệu dần”. Thấy vợ mắt lim dim, y rùng mình. Sợ quá.

Còn nghi ngờ gì nữa, vợ y đã tính trước cái ngày mai không còn bao xa ấy nữa. Những lần ấy trước chuyến đi, bao giờ vợ y cũng tỏ ra đặc biệt săn sóc đến chồng. Điều đó làm y hết sức đau lòng. Y hiểu vợ y vắt kiệt sức lực chồng bằng chuyện chăn gối vì lẽ gì.

Ngay cả lần này đi cũng vậy. Hôm sau cùng khi đã thoả mãn, vợ y cứ vuốt ve mãi ngón tay nhẫn của y mà buông tiếng thở dài não nuột.

Y đã buồn ngủ díp mắt, vợ y vẫn không buông tha. Mãi sau mới nói:“Cái nhẫn này vàng đẹp. Mang về quê phung phí thật tiếc. Em đổi cho anh cái khác. Cũng là của mẹ cả”.

Khi chuyển đổi thành tiền ở tiệm kim hoàn, y mới ngã ngửa biết vợ y đã làm một phép rút gọn thật tài tình. Nhưng thôi lẽ đời là vậy, y còn biết chuyển đổi làm sao.

Đã quá nửa đêm y vẫn trằn trọc không tài nào ngủ được. Bực mình, y nhỏm dậy vớ chai rượu tu ực một ngụm tướng. Cho say. Say mới dễ ngủ. Ngôi nhà lặng phắc tối đen.

Bỗng y thấy có vệt sáng loáng nhoáng phía ngoài. Y lần ra hiên. Lạ nhỉ, sao nhà Thịnh treo nhiều đèn thế.

Y lập cập mò sang. Hai nhà chỉ cách nhau một đoạn ngõ ngắn. Nhiều người thật. Phải có chuyện gì hệ trọng lắm. Khuya rồi cơ mà. Thắc mắc, nhưng y không dám vào.

Nhà ấy mẹ y đã cấm cửa. Y nép sát bụi tre nghe ngóng.

Tiếng thằng Thịnh gấp gáp: “Tĩn. Cái Tĩn đâu. Sang bảo thằng Cách. Ông nhắn. Ông muốn gặp nó”.

Thấy Đua nấc lên vụt chạy, y tỉnh hẳn. Hai người kề sát mặt.

Mười năm rồi vẫn thấy nhau mà bây giờ mới gặp, em ơi. Không thể kìm nén, cánh tay y rất tự nhiên choàng lấy thân thể ấm nóng củng người yêu.

Đua oà khóc. Lại có tiếng thằng Thịnh: “Sao lâu thế? Không kịp mất! Chân ông lạnh rồi!”.

Châu đến bốn năm ngọn đèn bão, ánh sáng vẫn vàng vọt.

Y kinh hãi nhìn vào giường. Đấy mà là người ư?

Hình hài ông Vịnh bây giờ thật chẳng khác bộ xương người thời tiền sử hoá thạch, y nom thấy ở viện bảo tàng. Giá môi ông không mấp máy và cặp mắt tuy đang mất dần thần sắc vẫn còn lờ đờ, hẳn y đã không dám tin là ông còn sống.

Thấy y, mắt ông le lói sáng trở lại. Giọng ông phều phào, đứt quãng nhưng vẫn còn rõ nét: “Cách hả… nói với mẹ… qua hết rồi… đừng giận nữa… nghèo quá… có tội… đừng bỏ làng… cái Tĩn… thằng Thịnh… Cách… ”.

Đến đấy thì ông nấc lên, thở hắt ra. Người ông nẩy khẽ, mắt trợn cứng. Thịnh đứng bên chụp ngay tay vào mắt bố.

Lặng đi một giây, rồi căn nhà như ào vỡ bởi tiếng gào khóc nhất loạt. Kinh hoàng quá, y vọt chạy ra khỏi nhà. Hỡi trời cao, đất dày. Hãy tìm đi, tìm đi. Đâu rồi sự u mê tăm tối? Đâu rồi lòng hận thù ngu dốt. Hãy tìm đi… tìm đi…

 

Vào phút sau cùng, trước khi kết thúc đám tang, kết thúc một đời người ông Vịnh, thì cậu văn thư xã mặt xanh đít nhái, hớt hải chạy ra bãi mả, đưa cho y một tờ giấy vàng nhạt.

Điện tín. Vẻn vẹn có mỗi dòng: “Mẹ mất. Anh thu xếp mọi việc ở làng. Mẹ trối lại. Đưa mẹ về quê, cả bố nữa – Ký: Vợ”.

Thế là hết. Y nhìn thật sâu vào chiếc quan tài sơn đỏ nằm dưới lòng đất, cố tìm xem trong ấy có những gì.

Không có gì cả. Chỉ có hơi đất âm u và lạnh lẽo.

Rút cục mẹ y đã trở về. Trở về nơi mà từ đấy người sinh ra, sống hạnh phúc và cay đắng, khổ đau và thù hận.

Lúc ấy, người ta làm nốt thủ tục cuối cùng là đốt tấm chứng minh của người quá cố. Tàn tro bay.

Y buông rơi tờ điện tín. Mẹ y cũng sẽ trở về, bỏ lại y trên đời này tất cả, chỉ mang theo trên người tờ chứng minh có dòng chữ rưng rưng: nguyên quán.

Lòng y cồn quặn, mắt y nhoà đi. Y hình dung ra cảnh hấp hối của mẹ. Và vợ y? Y không dám nghĩ tiếp nữa.

Y nhìn một lần nữa vào lòng đất.

Đất sinh ra con người và rộng mở vòng tay đón con người trở về với đất… Từng thế hệ kế tiếp thế hệ.

Y bỗng thấy mình mạnh mẽ. Y vụt đến bên bờ huyệt mộ, nâng Đua đang khóc vật vã trên nền đất nhão nhoẹt đứng dậy.

Thay cho cái siết tay an ủi, y cúi đầu ném một hòn đất xuống mộ.

Đời một con người vừa kết thúc.

Và y, y đã là một con người khác. Y hiểu rằng từ phút ấy, y phải tự mình quyết định tất cả. Quyết định chính cuộc đời mình.

Hết

Advertisements

Entry filed under: Truyện ngắn.

Nguyên quán – kỳ 1 Tự cảm

8 phản hồi Add your own

  • 1. Hà Tĩnh  |  Tháng Một 31, 2010 lúc 7:42 chiều

    đúng rồi phải tự quyết định chính đời mình chứ, k để hận thù cay đắng chi phối nữa….

    Phản hồi
    • 2. Phạm Ngọc Tiến  |  Tháng Một 31, 2010 lúc 10:40 chiều

      Biết thế nhưng không chỉ một thế hệ không làm nổi điều đó đâu.

      Phản hồi
      • 3. Hà Tĩnh  |  Tháng Hai 1, 2010 lúc 6:57 sáng

        Rốt cục thì kẻ mang hận thù và kẻ bị hận thù đều trở về lòng đất quê hương. Họ đều yêu quê hương, yêu mảnh đất, ngôi nhà tổ tiên để lại, nỗ lực trọng cuồng nộ như mẹ của Cách cũng chỉ để nhằm khẳng định :mảnh đất, ngôi nhà đó là thuộc về ta…Cả 2 bên: hận thù và bị hận thù đều mang những nỗi đau đi cả cuộc đời..và đúng là ” một thế hệ không thể làm điều đó”…hận thù phải trả giá..và hận thù chỉ được san bằng với thời gian và những con người đã hiểu sự trả giá của hận thù bằng hận thù chỉ có chất thêm hận thù và ngăn cách.
        Hai kẻ hận thù và bị hận thù đã trở về với lòng đất mở ra chặng đường mới cho đứa con của kẻ mang hận thù: đứa con sinh ra trong thù hận và được dùng để trả thù hận từ nay sẽ được đứng trên đôi chân của mình, tự quyết định mọi sự của cuộc đời không bị lòng hận thù chi phối. Ta tin là chặng đường mới của anh sẽ đẹp hơn, cuộc sống của anh sẽ có ý nghĩa hơn…và vì thế ta cũng hiểu hơn sự vô nghĩa của hận thù cho dù có vẻ như người ta có lý để nói lên cái hận thù……

        Phản hồi
        • 4. Phạm Ngọc Tiến  |  Tháng Hai 1, 2010 lúc 10:51 sáng

          Cái cũ khép lại thì cái mới mỏ ra. Khép và mở thế nào là chuyện của những thế hệ khác nhau.
          Có một điều người trong cuộc phải sống đúng là mình. Còn nếu không chỉ là những con cờ trên bàn sắp đặt. Và bi kịch là tất yếu.

          Phản hồi
          • 5. Hà Tĩnh  |  Tháng Hai 1, 2010 lúc 11:24 sáng

            Túm lại là đôi khi người ta cứ tạo bi kịch cho mình và cho nhau!
            Nhưng dù sao thì rốt cục người ta vẫn cứ trở về là chính bản thân mình…Và hãy là bản thân mình cho dù nhiều khi phải lựa chọn và mất mát nhà văn nhỉ?

      • 6. Phạm Ngọc Tiến  |  Tháng Hai 1, 2010 lúc 11:42 sáng

        Hãy cố là mình. Đúng thế.

        Phản hồi
  • 7. Thầy đồ trọc  |  Tháng Một 31, 2010 lúc 11:38 chiều

    Truyện này hay quá T ơi ! Không còn gì để nói. Hết ! Không còn gì để nói !

    Phản hồi

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Tháng Bảy 2009
H B T N S B C
    Th8 »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

CHÀO KHÁCH

free counters

%d bloggers like this: